Kleine oase van geluk in een uitzichtloze situatie
Reporter
Merlijn Stoffels
Merlijn Stoffels is persvoorlichter bij het Nederlandse Rode Kruis. Hij maakt een reis naar Jordanië en Libanon en hij hoopt zijn reis te beëindigen in Syrië, maar of dat lukt met zijn visum is nog maar de vraag. Het doel van de reis is onderzoeken welk effect het aanhoudende geweld op het leven van de Syriërs heeft.
Merlijn Stoffels is persvoorlichter bij het Nederlandse Rode Kruis. Hij maakt een reis naar Jordanië en Libanon en hij hoopt zijn reis te beëindigen in Syrië. Het doel van de reis is onderzoeken welk effect het aanhoudende geweld op het leven van de Syriërs heeft.
DAG 1 22 oktober 2013: Hopelijk krijg ik antwoorden
Miljoenen burgers zijn keihard getroffen door de bloedige burgeroorlog in Syrië, die al meer dan twee en een half jaar woest om zich heenslaat. Vandaag vertrek ik samen met Juriaan Lahr, hoofd internationale hulp van het Nederlandse Rode Kruis naar Jordanië, Libanon en Syrië om te onderzoeken hoe het aanhoudend geweld het leven van de Syriërs op z’n kop heeft gezet en om te zien hoe het Rode Kruis helpt. De reis start in Jordanië. Ik ben vooral benieuwd naar de enorme vluchtelingenkampen, waar soms meer dan 100.000 vluchtelingen voor langere tijd op een kluitje leven. Hoe komen ze aan hun eten, waar leven ze van, zijn er genoeg scholen en ziekenhuizen, breken er geen conflicten uit?
DAG 2 23 oktober 2013: De echte verhalen achter het nieuws
Deze ochtend laten we ons eerst bijpraten door het internationale Rode Kruis en de lokale zustervereniging, de Jordanese Rode Halve Maan. De meeste Syriërs, zo’n 75 procent, heeft onderdak gevonden bij gastgezinnen vertellen ze ons. De rest woont in vluchtelingenkampen, waar de hulporganisaties goed vertegenwoordigd zijn. De Jordanese Rode Halve Maan richt zich daarom vooral op de vluchtelingen in gastgezinnen waarvoor veel minder hulp is. Daarbij is gekozen voor een niet traditionele manier van hulpverlenen. Naast voedsel en andere hulpgoederen, zoals matrassen en deken, krijgen de vluchtelingen nu ook een creditcard met geld. De president van de Jordanese Rode Halve Maan Dr. Mohammed Alhadid wijst ons op een groep gedupeerden van het conflict in Syrië waar je niet gelijk aan zou denken; de Jordaniërs. Door de komst van de vluchtelingen zijn de water-, voedsel- en huizenprijzen flink omhoog gegaan. Volgens Alhadid leven steeds meer Jordaniërs onder de armoede grens.
‘s Middags bezoeken we een distributiepunt in Amman waar de vluchtelingen creditcards krijgen. Op de kaart wordt elke maand geld gestort. Hoeveel de vluchtelingen krijgen hangt af van de hoe zwaar ze getroffen zijn en hoe groot het gezin is. Dat varieert van 50, 80 tot 120 euro per maand. Zowel de vluchtelingen als het Rode Kruis zijn heel enthousiast over deze nieuwe manier van hulpverlenen. Voor de hulpverleningsorganisatie is dit veel minder bewerkelijk dan goederen importeren en distribueren, dus goedkoper en kunnen meer mensen worden geholpen. De lokale economie profiteert ervan, want het geld wordt in het gastland besteed. Voor de vluchtelingen is het grote voordeel dat ze zelf kunnen bepalen waar ze het geld aan uitgeven. Dit is belangrijk en soms zelfs van levensbelang, zo blijkt uit de gesprekken met de vluchtelingen.
DAG 3 24 oktober 2013: Vluchtelingenkamp Zaatri
Vandaag bezoeken we het op twee na grootste vluchtelingenkamp in de wereld Zaatri. Met volgens de VN zo’n 122 duizend Syrische inwoners. Zaatri ligt zo’n twee uur rijden ten noorden van Amman. Het land is gort droog. Behalve een paar kamelen, hutjes en huizen is niet veel te zien. Onderweg stoppen we in de stad Mafraq bij een voetbal stadion. Het Rode Kruis distribueert daar samen met de lokale afdeling van de Rode Halve Maan rijst, olie, koffie dekens, matrassen en andere hulp goederen. Voor het hek heerst er een gespannen sfeer. De Syriërs roepen, duwen en proberen het hek open te duwen. Het blijkt dat er niet genoeg is om iedereen te helpen. De Syriërs maken zich zorgen want de winter komt eraan en ze hebben geen warme kleren en dekens. Geen overbodige luxe, want de temperatuur zal de binnenkort dalen naar het vriespunt.
De Syriërs die in het vluchtelingen kamp Zaatri verblijven hoeven zich daarover geen zorgen te maken. Want ze hebben voedsel en drinken en matrassen en dekens en een tent als dak boven hun hoofd. Daar staat tegenover dat ze hun vrijheid kwijt zijn. Ze zitten opgesloten in het kamp. Om het kamp patrouilleren politie agenten. Ook staan om de paar honderd meter duidelijk zichtbaar auto’s met mitrailleurs opgesteld. Niet naar buiten, maar naar binnen gericht. Dat voelt naar. Zeker als we een speeltuin passeren waar dat ook zo’n gewapende auto staat. Het is surreëel om midden in de woestijn tussen de tenten van de vluchtelingen ineens kleurrijke speeltoestellen te zien met vrolijke spelende kinderen. Een kleine oase van geluk in een verder totaal uitzichtloze situatie.
Het kamp is enorm uitgestrekt. Zo ver je kan kijken zijn tenten en prefab woningen te zien. Ziekenhuis, scholen en zelfs winkels. In de hoofdstraat kunnen de vluchtelingen met geld groenten, fruit, kleding en zelfs wasmachines en televisies kopen. Even vergeet ik bijna dat ik in een vluchtelingenkamp ben. Ik krijg een rondleiding in een tent van een vader met negen kinderen. Het is klein en behalve wat matrassen en potten en pannen is het leeg. Even verderop zijn vrouwen op een zeiltje traditioneel Syrisch voedsel aan het bereiden. Ze kneden deeg en willen dat we het proeven. Met gemengde gevoelens neem ik het aan. In het kamp is het de laatste tijd relatief rustig en goed georganiseerd. Eerder waren conflicten in het kamp aan de orde van de dag. Dat liep zelfs een keer zo uit de hand dat politiemannen werden gegijzeld en gewond raakten. Het mag dan nu relatief rustig zijn. Als we langs de bewakers rijden besef ik me hoe veel geluk ik heb dat ik de poort uit mag en kan gaan en staan waar ik wil.
Meer informatie over het werk van het Rode Kruis vind je hier.
